KNVvL Afdeling Zeilvliegen

Door het competitie-element en de rangorde die ontstaat tussen piloten kan je veel leren door aan een wedstrijd deel te nemen. Je ziet immers vrij objectief wie beter hebben gevlogen dan jij zodat je kan nagaan wat die personen dan anders hebben gedaan. Je vliegt in dezelfde lucht als anderen en je kan hen vaak bezig zien. Daardoor ontdek je welke beslissingen tot betere resultaten hebben geleid of welke technieken effectiever zijn.

Bij bijna alle wedstrijden wordt vooraf een taak uitgezet door de wedstrijdleider. Meestal in overleg met een delegatie van de piloten en evt. een meteoman wordt een uitdagende maar hopelijk haalbare route verzonnen. Ook wordt er een window vastgesteld.

Overlandvliegen betekent doorgaans wel zien waar de wind en de termiek je brengen. Tijdens een wedstrijd wordt echter voor je bepaald waarheen je vliegt en wanneer je mag starten. Gebruikelijk is dat de wedstrijdleider aangeeft waar goal is, en welke keerpunten gerond moeten worden. Die keerpunten kunnen kenmerkende elementen in het landschap zijn (een brug, een kerk) maar worden in ieder geval altijd omschreven als coördinaten. Die coördinaten voer je in je GPS in zodat je weet langs welke route je moet vliegen.

De wedstrijdleiding bepaalt hoe groot de sector rond een keerpunt is. Je hoeft niet exact door het punt heen te vliegen dat door de coördinaten wordt gemarkeerd, als je er maar in de buurt komt. Hoe dicht je in de buurt moet komen is bepaald door de sector: een cirkel rondom het keerpunt met een straal van bijvoorbeeld 100 meter. Je moet lang genoeg in de sector gevlogen hebben om er zeker van te zijn dat je GPS een puntje in je tracklog in de sector heeft gezet.

De wedstrijdleiding bepaalt een startwindow: de periode waarin je van de berg af mag. Eigenlijk geeft de engelse term launchwindow beter weer waar het om gaat.

Ook worden er starttijden aangegeven. Dit zijn de tijdstippen waarop de klok begint te lopen voor die deelnemers die uiteindelijk goal halen en voor wie daarom de snelheid waarmee ze hebben gevlogen de score bepaalt. Op een starttijd ben je meestal al in de lucht. Er wordt vaak een plaats of een denkbeeldige lijn aangegeven waar je niet overheen mag vóór de eerste starttijd.

Om enerzijds de piloten te spreiden en anderzijds het scoren niet onmogelijk te maken worden er vaak starttijden om het kwartier gemaakt. Iemand die binnen dat kwartier de startplaats of de startlijn overvliegt krijgt de starttijd die daar direct voor lag.

Ter verduidelijking een voorbeeld: het window zal om 12:00 uur openen en om 14:00 sluiten. De starttijden zijn 13:00, 13:15 en 13:30. Er is een startcilinder met de startplek als middelpunt van een kilometer. Een deelnemer loopt om half één de berg af, termiekt omhoog en om twintig over één passeert zij de lijn van de startcilinder. Ze krijgt dan als starttijd 13:15, dus als ze goal haalt om 15:00 geeft het scoringsprogramma haar punten alsof ze een uur en drie kwartier over de taak gedaan heeft.

Inleiding

Jaarlijks organiseert de wedstrijdcommissie het Nederlands Kampioenschap zeilvliegen. Behalve een echte wedstrijd waar enthousiaste overlandpiloten hun talenten kunnen meten met anderen is het ook een reunie waar gezelligheid en vriendschappelijkheid heerst. Het NK bestaat meestal uit een sleepwedstrijd in Nederland en een bergwedstrijd op wisselende lokaties. Beide delen hebben  hun eigen ranglijst en gezamenlijk vormen ze de rangorde die de Nederlandse overall kampioen bepaalt. Deze ranglijst wordt tevens gebruikt voor selectie van het kernteam.

Bij beide wedstrijden wordt er dagelijks een taak uitgezet. De deelnemers proberen individueel of in teamverband de taak te vliegen. Omdat je meestal andere piloten langs de route tegenkomt vlieg je zelden helemaal alleen. Dat is het leuke van wedstrijdvliegen. Bovendien kunnen andere piloten je aanwijzen waar termiek zit. De taak is meestal een race langs één of meerdere keerpunten. Als bewijs dat men de taak ook echt gevlogen heeft neemt iedereen een GPS mee die een tracklog van de gevlogen route opslaat.

Omdat je met een GPS tracklog bewijst dat je een bepaalde afstand hebt gevlogen zijn er tegenwoordig ook ander soortige taken mogelijk. Er zijn zelfs wedstrijden zonder taken. Je mag dan zelf een taak verzinnen en kan die tijdens de vlucht bijstellen afhankelijk van hoe de condities blijken te zijn. Je krijgt veel extra punten als je een out en return of een driehoek vliegt. Zodra dat technisch mogelijk is zullen we tijdens een NK met een dergelijk formaat gaan expirimenteren.

Een scoringsprogramma zoals bv RACE berekent met behulp van de GAP-formule het aantal punten dat de piloot met zijn vlucht heeft verdiend. In de formule worden vele factoren verwerkt. Zo krijgt iemand die vroeg gestart is en voorop vloog meer punten dan iemand die achteraan heeft gevlogen. In het algemeen geldt hoe verder hoe beter en als je het doel haalt hoe sneller hoe beter. Dagelijks worden de dagwinnaars in het zonnetje gezet.

Het NK wordt elk jaar aangemeld bij de  FAI. Dat betekent dat het een categorie II en tevens open wedstrijd is en daarmee toegankelijk voor iedere piloot die voldoende gebrevetteerd is en een FAI sportlicentie heeft. Ook is het NK hiermee een catagorie II wedstrijd geworden en door mee te doen kan je je kwalificeren voor catagorie I wedstrijden zoals het WK en EK. Ook wordt iedereen die tot de tweederde beste van het NK behoren opgenomen in het World Pilot Ranking System (WPRS)

Sinds 2001 wordt er een A- en een B-competitie gevlogen. Wat houdt dit in? Op basis van je prestaties tijdens het vorig jaar wordt iedere piloot ingedeeld in groep A of B.  De eerste 20 piloten komen in groep A, en de overige in groep B. Iedere piloot krijgt een klassering binnen zijn eigen groep en in het totaal klassement. Je kan op deze manier winnaar worden van groep B en bijvoorbeeld op de 12e plaats eindigen in het totaalklassement. Het blijft voor iedereen mogelijk Nederlands kampioen te worden. Het leuke van deze opzet is dat het niet meer alleen voor de eerste 20 om het winnen gaat. Iedereen kan nu binnen zijn groep eerste worden en er tevens voor strijden het volgend jaar in een hogere groep te komen. Buitenlandse deelnemers komen in groep A. Dit is om te voorkomen dat de vaak relatief goede buitenlandse piloten er met alle prijzen vandoor gaan. En het doel was nu juist om er ook voor de piloten die meestal niet tot de eerste 20 behoren een spannende wedstrijd van te maken.

Vanaf 2001 is definitief het GPS verificatiesysteem ingevoerd. Geen gedoe meer met camera's, vingers voor de lens, camera's die open gaan tijdens het vliegen en afgekeurde foto's. Je GPS een puntje laten zetten in de sector is voldoende.

Deze nieuwe verificatie methode geeft veel meer vrijheid in de taakstelling. Het is nu in principe mogelijk om taken op te geven als: Vlieg een out en return van 60 km. Het is nog even afwachten of de programmatuur dit aan kan, maar in principe is het mogelijk. Ook hoef je niet meer ingewikkeld door de zoeker te kijken en ondertussen de andere piloten in de gaten te houden. Dit verhoogt de veiligheid. Als je het keerpunt nadert ga je naar de tracklogpagina. Als je deze van te voren op een gedetailleerde schaal zet kun je heel nauwkeurig zien of je door de sector vliegt. Wel moet je er rekening mee houden dat de GPS slechts om de 20 of 30 seconden een punt zet, afhankelijk van hoe je hem hebt ingesteld. Zolang moet je dus in de sector blijven.

Gap-formule
De puntentelling gebeurt sinds 1999 op basis van de GAP-formule. Bij deze puntentelling wordt gebruik gemaakt van een vrij ingewikkelde formule die gelukkig niemand hoeft te kennen omdat er een mooi stukje software voor is ontwikkeld, die de uitslagen in fracties van seconden voor ons kan berekenen door simpelweg de landingscoordinaten in te voeren. Het programma dat de tracklogs met behulp van de GAP-formule omrekent naar een wedstrijdscore heet RACE en is ontwikkeld door Achim Müller (daarbij geholpen door Ernst Schneider, Angelo Crapanzano, Paul Mollison, en anderen). De software is goedgekeurd door de Deutscher Hängegliter Verband en door de CIVL. Het is ontwikkeld voor internationaal gebruik bij deltavlieg- en parapente wedstrijden.

RACE kun je hieronder downloaden.

RACE 2000 - 10,5 Mb (vergeet niet service pack 3 ook te installeren).
Wil je meer informatie over RACE of wil je op de hoogte blijven van nieuwere versies of bugs en fixes, registreer je dan op dit adres: http://www.fai.org/hang_gliding/race/default.htm 

Zoals in het vorige Deltamagazine al is aangekondigd wordt er ook dit jaar tegelijk met de bergwedstrijd een wedstrijdstage georganiseerd. Doel is om meer piloten kennis te laten maken met het NK en ervaring op te laten doen met het overlandvliegen binnen wedstrijdverband. We hebben ook dit jaar Dennis Pagen bereid gevonden de stage te begeleiden. Net als voorgaande jaren is de dagindeling als volgt. Iedere ochtend start met theorieles en een voorbespreking van de dag. ‘s Middags wordt er in principe van dezelfde locatie als het NK gestart. Het startmoment wordt bepaald door de begeleider in overleg met de wedstrijdleider, om te voorkomen dat de cursisten en wedstrijdpiloten elkaar in de weg zouden zitten. Per radio worden tijdens de vlucht aanwijzingen gegeven. Dennis zal zelf uiteraard ook meevliegen samen met Wayne en Harm Darwinkel. Na de vliegdag is er een nabespreking op de camping. Dus grijp je kans en schrijf je in.

De wedstrijdtraining is voor NK deelnemers. In de week voorafgaande aan het NK is er vier of vijf dagen de mogelijkheid om met meerdere toppiloten de puntjes op de i te zetten. Dit jaar ook met hulp van Dennis Pagen. ‘s Morgens theorie, bijtijds de berg op en een taak vliegen. De vlucht zal worden nabesproken waarbij ook je tracklog zal worden bekeken. Meer dan de wedstrijdstage zal de wedstrijdtraining gaan over de fijne kneepjes van wedstrijdvliegen en dieper ingaan op zaken als startmoment, wel of niet gaggle vliegen enz.

Bijna elk land organiseert jaarlijks een nationale wedstrijd. meestal zijn die toegankelijk voor buitenlandse piloten. Op de site van de FAI kan je zien welke wedstrijden open zijn en hoe je je moet aanmelden. Nationale wedstrijden zijn categorie II wedstrijden. Omdat de afdeling zeilvliegen dit wil stimuleren kan je je inschrijfgeld van zo'n wedstrijd terug krijgen tot een maximum van € 400,-.

Ieder jaar gaat ook het kernteam van Nederland naar enkele wedstrijden. In ieder geval naar alle EK en WK wedstrijden. Dit zijn categorie I wedstrijden, en hiermee kan je meer punten verdienen voor het WPRS ranglijst. Elk jaar is er of een Pre-WK en een EK of een WK en een Pre-EK. de inschrijving hiervoor is gelimiteerd en alleen als je in het WPRS-systeem voorkomt mag je je inschrijven. Dit laatste is bedoeld om onervaren piloten te weren.